Ứng dụng laser trong điều trị ung thư bàng quang không xâm lấn cơ

Thứ sáu, 30/10/2020, 11:08 GMT+7

Trong thời gian gần đây các bác sĩ niệu khoa ghi nhận đa số trường hợp ung thư bàng quang ở giai đoạn chưa xâm lấn cơ. Phương pháp cắt đốt qua ngả niệu đạo với LASER Thulium YAG kết hợp hóa trị trong bàng quang sau phẫu thuật giúp điều trị bướu bàng quang chưa xâm lấn cơ an toàn và hiệu quả.

Bàng quang hay bọng đái là một cơ quan rỗng chứa nước tiểu trước khi đào thải ra ngoài cơ thể. ớu bàng quang hầu hết là bệnh lý ác tính (ung thư) chiếm tỉ lệ khoảng 80%, đây là bệnh lý khó điều trị và số người mắc bệnh ngày càng tăng. Ngày nay, nhờ sự phát triển của chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh mà bướu bàng quang ngày càng được phát hiện nhiều hơn.

Theo Jemal (phó chủ tịch Ban Khoa học Dữ liệu của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), tại Mỹ ung thư bàng quang là bệnh lý ung thư thường gặp, đứng hàng thứ tư sau ung thư tuyến tiền liệt, phổi và đại trực tràng ở nam, chiếm 6,6% trong tổng số ung thư ở nam, còn ở nữ đứng hàng thứ chín, chiếm 2,4% trong tổng số ung thư ở nữ.

1Hình 1 - Vị trí khối u ở bàng quang
2Hình 2 - Bướu bàng quang

Có khoảng 75% đến 80% ung thư bàng quang giới hạn ở lớp niêm mạc (giai đoạn Ta, CIS) hoặc dưới niêm mạc (giai đoạn T1). Các giai đoạn này được gọi chung là ung thư bàng quang nông hay ung thư bàng quang không xâm lấn cơ. Trong số đó có 70% ở giai đoạn Ta, 20% ở giai đoạn T1 và 10% là CIS (carcinoma in situ). Nếu ung thư bàng quang được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm, tỉ lệ sống sau 5 năm của người bệnh lên tới 70-90%. Bệnh viện Bình Dân mỗi tháng tiếp nhận điều trị từ 60 đến 80 trường hợp bướu bàng quang nông chưa xâm lấn cơ.

Trong nhiều năm, cắt đốt nội soi bằng dao điện đơn cực điều trị cho các ung thư bàng quang nông là phương pháp tiêu chuẩn và được nhiều bác sĩ niệu khoa lựa chọn. Tuy nhiên, những nguy cơ của phương pháp này bao gồm chảy máu trong và hậu phẫu, phản xạ thần kinh bịt gây cử động không tự chủ trên bệnh nhân khiến bác sĩ khó thao tác trong khi phẫu thuật, từ đó làm tăng biến chứng thủng bàng quang và không cắt hết bướu.

3Hình 3 - Mô tả phương pháp cắt bướu bàng quang chưa xâm lấn cơ

Với sự phát triển của khoa học công nghệ trong lĩnh vực niệu khoa, đã có nhiều ý tưởng ứng dụng LASER để điều trị các ung thư bàng quang nông. Hiện nay, có nhiều công trình nghiên cứu cho thấy hiệu quả và độ an toàn cao của ứng dụng LASER vào điều trị các bệnh lý niệu khoa nói chung và ung thư bàng quang nông nói riêng.

4_1Hình 4 - Cắt đốt nội soi bướu bàng quang tại Bệnh viện Bình Dân, TP Hồ Chí Minh

Theo một nghiên cứu từ tháng 03 năm 2014 đến tháng 03 năm 2016 tại Bệnh viện Bình Dân, có 68 bệnh nhân bướu bàng quang được cắt đốt qua ngả niệu đạo với LASER Thulium YAG kết hợp hóa trị trong lòng bàng quang sau phẫu thuật.

Trong đó, người bệnh phần lớn là nam giới, chiếm 79,4% và đa số trong độ tuổi từ 51 đến 70. Triệu chứng thường gặp nhất ở người bệnh bướu bàng quang trong nghiên cứu này là tiểu máu. Đặc biệt, số nam giới có tiền căn hút thuốc lá chiếm hơn 72%.

Trong phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận kích thước bướu trung bình khoảng 19 mm với số lượng thường gặp nhất từ 1 đến 3 bướu. Thời gian phẫu thuật trung bình dưới 25 phút và thời gian nằm viện thường từ 2 đến 4 ngày.

Sau phẫu thuật, kết quả sớm có 59 người bệnh kết quả tốt (chiếm 86,8%) và có 9 người bệnh kết quả khá (chiếm 13,2%). Tỉ lệ tái phát là 10 trường hợp trong tổng số 68 người bệnh.

Không xảy ra các biến chứng như phản xạ thần kinh bịt, thủng bàng quang, chảy máu không cầm hoặc phải bơm rửa bàng quang sau mổ. Ngoài ra, các bác sĩ còn ghi nhận bệnh nhân tái khám lần đầu rất đầy đủ nhưng những lần sau thì có 13 trong 68 người bệnh không tái khám.

Các bác sĩ chia sẻ thêm: “Khi kết hợp hệ thống ánh sáng bước sóng ngắn NBI qua nội soi giúp tăng cường phát hiện bướu bàng quang, chúng tôi có thể tăng tỷ lệ cắt hết bướu, giảm sót bướu, đặc biệt ở những vị trí khó cắt khi dùng dao điện chẳng hạn như bướu ở đỉnh bàng quang hay thành trước bàng quang”.

Tóm lại, đối với bướu bàng quang chưa xâm lấn cơ phương pháp cắt đốt qua ngả niệu đạo với LASER Thulium YAG kết hợp hóa trị trong bàng quang sau phẫu thuật là một phương pháp có độ an toàn và hiệu quả điều trị cao.

ThS.BS. Nguyễn Hoàng Luông

Khoa Nội soi niệu